< ย้อนกลับ

เช็คลิสต์การพัฒนาที่ยั่งยืนที่ผู้บริหารต้องมี

วันที่: 21 สิงหาคม 2021 (ความยาว: 5 นาที)

ในบทความนี้เราจะมาพูดถึงเช็คลิสต์ของการพัฒนาที่ยั่งยืน เพื่อเป็นคู่มือสำหรับผู้บริหารหรือผู้ปฏิบัติงานด้านนี้ โดยเน้นที่ 5 ประเด็นสำคัญ พร้อมแนะนำนโยบายและแนวทางการดำเนินงาน เช็คลิสต์นี้มีขึ้นเพื่อช่วยให้มั่นใจว่าบริษัทของคุณกำลังดำเนินการตามขั้นตอนที่จำเป็นเพื่อให้บริษัทเกิดความยั่งยืน นโยบายและการดำเนินงานในแต่ละหัวข้อเป็นเพียงข้อเสนอแนะ คุณสามารถเพิ่มเติมหรือข้ามข้อใดก็ได้ที่ดูเหมาะสมกับบริษัทของคุณ

โดย 5 ประเด็นที่สำคัญครอบคลุม: การกำกับดูแลกิจการ การบริหารความเสี่ยง การจัดการสิ่งแวดล้อม การจัดการแรงงานและสิทธิมนุษยชน และการจัดการด้านสังคม


1. การกำกับดูแลกิจการ

การกำกับดูแลกิจการเป็นเครื่องมือควบคุมระบบภายในที่มีประสิทธิภาพ ซึ่งช่วยให้มั่นใจว่าอนาคตของบริษัทของคุณอยู่ในมือของกลุ่มคนที่เหมาะสม ตรวจสอบให้แน่ใจว่าผู้บริหารบริหารงานเพื่อผลประโยชน์สูงสุดของผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย โดยนโยบายและแนวทางการดำเนินงานของการกำกับดูแลกิจการที่แนะนำมีดังนี้

1.1 นโยบาย

•กำหนดนโยบายการกำกับดูแลกิจการที่ครอบคลุมประเด็นสำคัญ ได้แก่ สิทธิของผู้ถือหุ้น การปฏิบัติต่อผู้ถือหุ้นอย่างเท่าเทียม บทบาทของผู้มีส่วนได้เสีย การเปิดเผยข้อมูลและความโปร่งใส ละความรับผิดชอบของคณะกรรมการ

•กำหนดนโยบายการพัฒนาอย่างยั่งยืน/ความรับผิดชอบต่อสังคมและสิ่งแวดล้อม

•กำหนดแนวปฏิบัติเกี่ยวกับจรรยาบรรณธุรกิจ (Code of Conduct) ที่คำนึงถึงการดูแลผู้มีส่วนได้เสียอย่างครอบคลุม

1.2 การดำเนินงาน

•ประเมินผลการปฏิบัติงานของคณะกรรมการอย่างน้อยปีละ 1ครั้ง

•มีช่องทางและกระบวนการสื่อสารจรรยาบรรณธุรกิจให้กรรมการ ผู้บริหาร และพนักงานรับทราบและปฏิบัติตามอย่างต่อเนื่อง

•จัดประชุมคณะกรรมการไม่น้อยกว่า 6 ครั้งต่อปี โดยกรรมการ แต่ละท่านเข้าร่วมประชุมไม่น้อยกว่าร้อยละ 75

2. การบริหารความเสี่ยง

ดังที่เราได้กล่าวในบทความก่อนหน้านี้ว่าหนึ่งในคุณค่าที่การพัฒนาที่ยั่งยืนนำมาให้องค์กรคือ “การลดความเสี่ยง” ซึ่งเป็นสิ่งสำคัญสำหรับบริษัทที่จะต้องมีแผนการจัดการความเสี่ยงที่ครอบคลุมความเสี่ยงของเหตุการณ์ที่ไม่คาดคิดหรือเหตุการณ์ที่อาจเกิดขึ้นในอนาคต นโยบายและการดำเนินงานที่แนะนำสำหรับการบริหารความเสี่ยงมีดังนี้

2.1 นโยบาย

•กำหนดนโยบายการบริหารความเสี่ยงที่มีประสิทธิภาพครอบคลุมประเด็นด้านเศรษฐกิจ สังคมและสิ่งแวดล้อม

•นำนโยบายการบริหารความเสี่ยงเป็นส่วนหนึ่งของการกำหนดกลยุทธ์ แผนงาน และการดำ เนินงานขององค์กร

•กำหนดแนวทางการจัดการความเสี่ยงที่ครอบคลุมไปถึงห่วงโซ่อุปทาน (Supply Chain) อย่างมีประสิทธิภาพตามมาตรฐานสากล

2.2 การดำเนินงาน

•มีกระบวนการบริหารความเสี่ยงอย่างเป็นระบบและมีประสิทธิภาพตามมาตรฐานสากล เช่น ISO31000 COSO เป็นต้น

•จัดทำแผนการดำเนินธุรกิจต่อเนื่อง (Business Continuity Plan : BCP) เพื่อรองรับเหตุการณ์ฉุกเฉินซึ่งมีผลต่อการดำเนินธุรกิจ

•กำหนดผู้รับผิดชอบหรือหน่วยงานในการจัดการ/บริหารความเสี่ยงองค์กร เช่นฝ่ายกลยุทธ์องค์กรฝ่ายตรวจสอบภายในฝ่ายบริหารความเสี่ยง เป็นต้น

•มีการวิเคราะห์และประเมินความเสี่ยงที่ครอบคลุมประเด็นด้านเศรษฐกิจ สังคมและสิ่งแวดล้อม

3. การจัดการสิ่งแวดล้อม

การจัดการสิ่งแวดล้อมเป็นหนึ่งในเสาหลักของความยั่งยืน และคุณควรมีแผนที่จะลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมของคุณ ซึ่งก็คือการมีนโยบายด้านสิ่งแวดล้อมที่ครอบคลุม มีการวัดผลและการตรวจสอบเพื่อให้แน่ใจว่าผลลัพธ์เป็นไปตามแผนที่วางไว้ นโยบายและการดำเนินงานที่แนะนำสำหรับการจัดการสิ่งแวดล้อมมีดังนี้:

3.1 นโยบาย

•กำหนดนโยบายที่แสดงถึงความมุ่งมั่นที่จะดำเนินธุรกิจด้วยความรับผิดชอบต่อสิ่งแวดล้อม

•กำหนดแผนงานและการจัดการด้านสิ่งแวดล้อมที่เกี่ยวข้องกับสินค้าบริการ และการดำเนินธุรกิจ เช่น พลังงาน ทรัพยากร และของเสียจากกระบวนการ

3.2 การดำเนินงาน

•กำหนดผู้รับผิดชอบด้านการจัดการสิ่งแวดล้อมอย่างชัดเจน

•มีแผนและกระบวนการลดใช้พลังงานและทรัพยากรอย่างมีประสิทธิภาพ

•มีการติดตามประเมินและวัดผลการดำ เนินงานเพื่อลดการใช้และเพิ่มประสิทธิภาพการจัดการด้านสิ่งแวดล้อมอย่างต่อเนื่อง

•สื่อสารและส่งเสริมให้พนักงานและผู้มีส่วนได้เสียมีส่วนร่วมในการจัดการด้านสิ่งแวดล้อม

4. การจัดการด้านแรงงานและสิทธิมนุษยชน

การจัดการแรงงานและสิทธิมนุษยชนเกี่ยวข้องกับความยั่งยืนอย่างไร? การพัฒนาที่ยั่งยืนเป็นเรื่องเกี่ยวกับการสร้างสภาพแวดล้อมที่เท่าเทียมกันและมีคุณภาพสำหรับผู้มีส่วนได้ส่วนเสียทั้งหมด ซึ่งเป็นไปได้ผ่านการว่าจ้างและปฏิบัติต่อพนักงานของคุณอย่างเป็นธรรม มีจริยธรรม และในสภาพแวดล้อมที่ปลอดภัย สิ่งสำคัญคือต้องแสดงความเคารพต่อผู้อื่นโดยทำให้แน่ใจว่าสิทธิขั้นพื้นฐานของพวกเขาได้รับการสนับสนุน ตัวอย่างนโยบายและการดำเนินงานการจัดการแรงงานและสิทธิมนุษยชนมีดังนี้:

4.1 นโยบาย

•กำหนดนโยบายและแนวปฏิบัติการจ้างงาน การจ่ายค่าตอบแทน สวัสดิการ และสิทธิแรงงานอย่างเท่าเทียมและเป็นธรรม

•กำหนดนโยบายและแนวปฏิบัติเกี่ยวกับสิทธิพนักงานในการมีส่วนร่วมหรือการรวมกลุ่มเจรจากับนายจ้าง เช่นการจัดตั้งคณะกรรมการ สวัสดิการ เป็นต้น

•กำหนดนโยบายและแผนพัฒนาศักยภาพของพนักงาน

4.2 การดำเนินงาน

•มีกระบวนการป้องกันการละเมิดสิทธิมนุษยชนภายในสถานประกอบการ

•มีช่องทางการร้องเรียนเกี่ยวกับการละเมิดสิทธิมนุษยชน

•มีแผนการพัฒนาศักยภาพและทักษะของพนักงาน เช่น การฝึกอบรมเป็นต้น

•มีการวิเคราะห์และประเมินศักยภาพหรือผลการดำ เนินงานของพนักงานอย่างน้อยปีละ 1 ครั้ง

•มีการเก็บข้อมูลสถิติการฝึกอบรมของพนักงานเพื่อวิเคราะห์ประโยชน์และนำไปจัดทำแผนฝึกอบรมที่สอดคล้องกับศักยภาพของพนักงานรายบุคคล

•มีการบันทึกสถิติหรือชั่วโมงความปลอดภัยหรือการเจ็บป่วยของพนักงาน เพื่อนำมาปรับปรุงสภาพแวดล้อมในการทำงาน

5. การจัดการด้านสังคม

เป็นเรื่องที่สำคัญมากที่จะต้องตระหนักว่าการพัฒนาที่ยั่งยืนนั้นเป็นไปไม่ได้หากปราศจากชุมชนที่แข็งแรง นี่เป็นประเด็นที่ค่อย ๆ รวมอยู่ในแนวคิดเรื่องความรับผิดชอบขององค์กร บริษัทควรมองหาวิธีที่จะสามารถช่วยเหลือชุมชนในทางบวกอย่างสม่ำเสมอ ตัวอย่างนโยบายและการดำเนินงานที่แนะนำสำหรับการจัดการทางสังคม มีดังนี้:

5.1 นโยบาย

•กำหนดนโยบายและแผนงานด้านความรับผิดชอบต่อลูกค้าหรือผู้บริโภค เช่นการให้ข้อมูลสินค้าหรือบริการ การรักษาความลับของลูกค้า ช่องทางการสื่อสารกับผู้บริโภค เป็นต้น

•กำหนดนโยบายและแผนงานด้านการมีส่วนร่วมกับชุมชนในประเด็นที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนาที่ยั่งยืน เช่น การศึกษา การพัฒนาอาชีพ เป็นต้น

5.2 การดำเนินงาน

•มีการศึกษาและประเมินผลความพึงพอใจของลูกค้าที่มีต่อสินค้า หรือบริการโดยมีการกำ หนดเป้าหมายเชิงปริมาณและนำ ผลประเมิน มาวิเคราะห์เพื่อปรับปรุงสินค้าและบริการอย่างต่อเนื่อง

•มีการสื่อสารข้อมูลเกี่ยวกับสินค้าและบริการแก่ผู้บริโภคอย่างโปร่งใส ผ่านช่องทางการสื่อสารที่เข้าถึงได้โดยง่าย

•มีกิจกรรมหรือโครงการส่งเสริมการมีส่วนร่วมกับชุมชนหรือสังคม ที่เกี่ยวข้องกับการดำ เนินธุรกิจอย่างต่อเนื่อง

•มีการวัดผลการดำ เนินงานของกิจกรรมหรือโครงการส่งเสริมการมี ส่วนร่วมกับชุมชนหรือสังคม

กล่าวโดยสรุปคือ การพัฒนาที่ยั่งยืนนั้นมีหลายด้านที่ควรพิจารณา ซึ่งวัตถุประสงค์หลักก็คือการบูรณาการเสาหลักของความยั่งยืนเข้าไว้ในแผนงานขององค์กรที่ชัดเจน และมองหาวิธีปรับปรุงและดำเนินการตามกลยุทธ์ดังกล่าวอย่างต่อเนื่อง


แหล่งที่มา

Stock Exchange of Thailand 2016, Checklist พิชิตธุรกิจยั่งยืน เครื่องมือการขับเคลื่อนองค์กรสู่ความยั่งยืนสำหรับธุรกิจที่เพิ่งเริ่มต้นพัฒนาความยั่งยืนในองค์กร ฉบับ SME